Miras paylaşımında en büyük sorun, tapuda elbirliği mülkiyet…

Gayrimenkul üzerinde birden fazla kişinin hak sahibi olduğu, ancak payların belli olmadığı durumlar elbirliği mülkiyeti olarak adlandırılır. Genellikle miras yolu ile kalan gayrimenkullerde, eşler arasındaki mal ortaklığında ya da aile şirketlerine kayıtlı gayrimenkullerde karşılaşılan bu durum, iştirak halindeki mülkiyet olarak da bilinir. Tapudaki hisse oranının belli olmadığı ve mülkiyet hakkının ancak hissedarlarca birlikte kullanılabildiği el birliği ile mülkiyet, özellikle miras ihtilaflarında ön plana çıkıyor.

Elbirliği mülkiyeti ile paylı mülkiyet arasındaki fark, elbirliği mülkiyetinde kimin ne kadar oranda hak sahibi olduğunun bilinmemesidir. Her bir malik, malın tamamı üzerinde hak sahibidir. Paydaşların payları paylaştırılmadığı sürece hiçbir paydaş herhangi bir pay üzerinde tek başına tasarrufta bulunamaz. Malın yönetimi ve malla ilgili işlemler için pay sahiplerinin tamamının oy birliği ile karar vermesi gerekir.

Bu mülkiyetin sona ermesi için; ilk durumda malın devri gerçekleşir. Paydaşlardan birine veya üçüncü bir kişiye devredilebilir. Paydaşlardan birinin öncelikle satın alma yani şufa hakkı vardır. İkinci durum paydaşların dağılması halidir. Karı-kocanın boşanması ya da aile şirketinin feshedilmesi halinde, paydaşların malları kendi aralarında paylaşmaları sonucunda sona erer ve iştirak halindeki mülkiyetten paylı mülkiyete geçilir. Üçüncü durumda, paydaşlardan biri paylı mülkiyete geçilmesi için sulh hukuk hâkimliğine başvurursa sulh hâkimliği diğer mirasçıları arayarak bir itirazları olup olmadığını sorar, eğer haklı bir itiraz yoksa hâkim müşterek hale dönüştürür. Ya da ortaklardan biri izale-i şüyuu davası açar. Bu durumda, mal paylaşımı yapılır ya da ortaklardan biri veya üçüncü bir kişi gayrimenkulü satın alır.