Kat irtifakı ve kat mülkiyeti arasındaki farkı biliyor musunuz?

Bir gayrimenkul sahibi olmak herkesin ortak hayali. İnsanın hayatı boyunca, en yüksek maliyetli edinimi olan gayrimenkulün imar ve projeye uygunluğu ile ilgili yasal durumu, gelecekteki mülkiyet haklarının kullanılması sırasında karşılaşılabilecek problemleri de belirler. Söz konusu bir konut ya da dükkân satın almak ise, bu kapsamda karşımıza çıkan ve sıklıkla birbirine karıştırılan iki kavram; kat irtifakı ve kat mülkiyetidir. İkisi arasındaki farkı bilmek ve ona göre doğru kararlar vermek önemlidir. Bu sayede gelecekteki olası olumsuzlukların önüne geçilmesi mümkün olabilir.

Tapu türlerinden biri olarak bilinen kat irtifakı tapusu, yapım aşamasında olan bir binada hak sahibi olduğunuzu belirten belgedir. Örneğin projesi çizilmiş, onay almış ve inşaatına başlanmış bir binadan daire almak isterseniz, inşaat henüz tamamlanmadığı için hemen daire tapusu verilmez. Bunun yerine arsa üzerinde, daireniz doğrultusunda belirli bir pay sahibi olduğunuzu gösteren kat irtifakı tapusu verilir. Yani inşaatı süren bina üzerindeki mülkiyet payınızı belirten resmi belge kat irtifakı tapusudur.

“Kat mülkiyeti ne demek?” sorusuna yanıt vermeden önce, iskan belgesinin ne olduğunu bilmek gerekir. Çünkü kat mülkiyeti ancak iskan alındıktan sonra edinilebilecek bir tapu türüdür. İnşası tamamlanmış binalar için, öncelikle belediye imar müdürlüğüne başvurulur ve iskan alınır. “Yapı kullanım belgesi” ya da “oturum izni belgesi” adlarıyla da bilinen iskan, bir projenin onaylanan çizimine uygun inşa edildiğini belirleyen resmi bir belgedir. Dolayısıyla onaylanan projeye uygun bir şekilde inşa edilmeyen binalara iskan verilmeyebilir. İskan alınmadan ise, kat irtifakı tapusu, kat mülkiyetine dönüştürülemez. Bu durum, eğer kat irtifakı tapusuna sahipseniz, inşaat tamamlanmış olsa da, iskan alınamadığı için, bunu kat mülkiyeti tapusuna dönüştüremeyeceğiniz anlamına gelebilir. Üstelik iskan belgesi olmayan binalarda bireysel elektrik, su, doğal gaz abonelikleri açtırmak da mümkün olmaz.

Kat mülkiyeti tapusu; inşası tamamlanmış bir binada size ait olan gayrimenkulün resmi bir belgeyle belirtilmesidir. Kat mülkiyeti tapusunda, söz konusu gayrimenkul ile ilgili bağımsız bölümün numarasından niteliğine, binada yer aldığı kat bilgisinden binanın yüzölçümüne ve dairelerin metrekare cinsinden büyüklüğüne kadar tüm detaylar yer alır.

İskan alındıktan sonra kat irtifakı, kat mülkiyetine çevrilmelidir. İnşaatı tamamlanmış projelerde, kat mülkiyeti alınması zorunludur. “İskan var, kat mülkiyeti yoksa ne olur?” sorusunun yanıtını merak ediyorsanız söyleyelim: Bu durumda, sahip olduğunuz daire ya da dükkânın size ait olduğunu belirtecek güncel bir belgeye sahip olmadığınızdan yasal bir zorunluluk yerine getirilmemiş demektir.

Kat İrtifakı Kat Mülkiyetine Nasıl Çevrilir?

İskan alındıktan sonra projede yetkili kuruluşun ya da arsa üzerindeki hak sahibinin Tapu ve Kadastro Müdürlüğü’ne başvurmasıyla kat irtifakı, kat mülkiyetine çevrilebilir. Bu noktada başvuru dilekçesi ya da iskan belgesi dışında hiçbir belge talep edilmez.